Industrie 4.0 vraagt om Leiderschap 4.0!

Van Chaplin’s Modern Times naar Smart Times

De vierde industriële revolutie; Industrie 4.0 of Smart-industrie!

Een paar weken geleden was ik op de Hannover Messe, waar in 2011 Industrie 4.0, werd geïntroduceerd als een high-tech strategie project van de Duitse regering. Vanaf deze datum zijn wereldwijd verschillende initiatieven gestart om de strategie die is afgebeeld in onderstaande infographic te ontwikkelen.

arp-industry-4
Bron: Deloitte 2015; CPPS=Cyber-Physical Production Systems

“De term Smart Industry of Industry 4.0 staat voor de vierde industriële revolutie. Dit kan het beste worden omschreven als een nieuw niveau van organisatie en controle van de gehele waardeketen gedurende de levenscyclus van producten.

Het is ingericht op de steeds meer geïndividualiseerde eisen van de klant. De cyclus begint bij het product idee en loopt vervolgens via de bestelling, ontwikkeling en productie door tot en met de levering van producten voor de eindklant inclusief alle benodigde service en eindigt met recycling.”

“De basis voor de vierde industriële revolutie is de beschikbaarheid van alle relevante informatie in real-time door het koppelen van alle entiteiten die deel uitmaken van de waardeketen. De mogelijkheid om op elk moment de optimale toegevoegde waarde op basis van de data te bepalen is van vitaal belang.

De verbinding van mensen, dingen en systemen zorgt voor dynamische, zelf-organiserende, real-time verbindingen gericht op optimale toegevoegde waarde binnen en tussen bedrijven. Deze kunnen worden geoptimaliseerd op basis van verschillende criteria zoals kosten, beschikbaarheid en het gebruik van de middelen.”

Bron: Platform Industry 4.0

Uitdagingen van de “Maak-Industrie”

Al meer dan 22 jaar ben ik getuige van de uitdagingen in de Maak-industrie om te kunnen omgaan met de toenemende complexiteit van de markt door de voortdurende verkorting van Product Levenscycli en Doorlooptijden: de verschuiving van een Low-Mix High-Volume naar een High-Mix Low Volume-product portfolio.

Door de jaren heen heb de volgende trends gezien:

1. Financieel

De Maak-industrie is in het algemeen een kapitaal intensieve industrie waar de marges voortdurend onder druk staan en de markten steeds meer volatiel zijn geworden als gevolg grote schommelingen in de vraag. Wendbaarheid en flexibiliteit van de industrie is een noodzaak geworden om aan de toenemende eisen vanuit de markt te kunnen blijven voldoen.

“Cash is Koning”: Nadat meerdere ondernemingen ten onder gingen in de financiële crisis, niet vanwege de EBIT-marges en Omzet, maar door het gebrek aan liquide middelen. Prestatie Indicatoren zoals: Return on Capital Employed (ROCE), Working Capital- en Cash Flow-Management werden geïntroduceerd en zijn steeds belangrijker geworden als gevolg van de risico mijdende strategieën van de banken na de crisis van 2008.

De druk op de “Bottom-Line” heeft ervoor gezorgd dat er steeds meer focus is gekomen op kostenreducties en het verhogen van de toegevoegde waarde door middel van de toepassing en implementatie van bijv. Six Sigma- en Lean-principes in combinatie met een hoge mate van automatisering / Robotisering.

2. Horizontale & Verticale Integratie

Een andere beweging die ik gezien is de verticale integratie van de waardeketen door samenwerking met klanten en leveranciers door bijv. Design for Manufacturing Initiatives (DFMA) of via de fusie / integratie van complementaire bedrijven.

Door de toenemende complexiteit is het delen van kennis en cross-functionele samenwerking met de interne/horizontale integratie van processen essentieel geworden waarbij geen ruimte is voor silo’s. Veel organisaties zijn om die reden getransformeerd van hiërarchische naar functionele- of netwerk-organisatie met als doel de interne samenwerking en het delen van kennis te bevorderen.

Algemene opinie is dat Smart industrie de bestaande Value Chain zal veranderen waarbij bedrijfsprocessen verder horizontaal en verticaal zullen worden geïntegreerd over de functies en geografische grenzen heen.

3. Informatie Technologie

Begin van 1990 werden de ERP-systemen zoals SAP en Baan geïntroduceerd en met de jaren uitgebreid door de toevoeging van extra functionaliteiten zoals bijv.: CRM, Advanced Planning en SO&P.

Door de snelle ontwikkeling van de communicatietechnologie is een beweging in gang gezet waarbij de kantoor- en sociale wereldwijde netwerken via het internet worden geïntegreerd => Internet van Data, Mensen, Services en Dingen. Een goed voorbeeld is Microsoft die inmiddels volledig geïntegreerde ERP en Office-oplossingen in de Cloud heeft ontwikkelt.

Met de druk levertijden verder te verkorten en kosten te verlagen heeft productie-automatisering door middel van bijv. robotica de afgelopen jaren een vlucht genomen. Additive Manufacturing (3D-Printen) groeit sneller en sneller en beweegt zich van de Hype- in de Industrialisatie- Fase aangejaagd door koplopers in de Medische- en Luchtvaart-industrie.

4. Demografie

Geboren in het midden van de jaren zestig maak ik zelf deel uit van de generatie X, die de Babyboom generatie van de jaren vijftig opvolgde. De Babyboom generatie begon te werken in de jaren van groei na de Tweede Wereldoorlog. Vanwege het gebrek aan geschoolde werknemers op de werkvloer hebben veel van hen, vaak al op zeer jonge leeftijd, een opleiding gevolgd aan een bedrijfsschool waar ze werden opgeleid tot timmerlieden, elektriciens metaalbewerkers etc. door te leren op de werkplek.

Over de jaren heen is de gemiddelde leeftijd op de werkvloer inmiddels tot boven de 40 jaar is gestegen waarmee deze generatie, met hun uitgebreide vakmanschap en ervaring, in veel gevallen nog steeds de ruggengraat vormt op de werkvloer. Het is een gegeven dat de laatste van de Babyboom generatie in de komende tien jaar met pensioen zal gaan.

De Babyboom generatie die na de oorlog voor de enorme groei van onze industrie heeft gezorgd kenmerkte zich door “Hard” -werken met over het algemeen een grote loyaliteit aan de werkgever waarbij de nieuwe generatie zijn opgeleid voor “Smart” -werken en voornamelijk gedreven worden door zingeving en persoonlijke groei.

Smart Leadership?

Otto Scharmer heeft met zijn Matrix van Economische Evolutie van Theory-U de industriële revolutie gekoppeld met de evolutie van Leiderschap in de volgende tabel:

scharmer
Bron: Theory-U by Otto Scharmer, MIT.

“We kunnen onze huidige 4.0 problemen niet op lossen met onze 2.0 mentaliteit. Onze 21e-eeuwse wereld heeft zich ontwikkeld tot een 4.0 geheel verbonden-complex Eco-systeem, maar ons denken zit vast in 2.0: gebaseerd op schaarste, angst, concurrentie, en controle. We lopen ver achter! “

“De huidige economie zal getransformeerd worden richting een co-creatief, eco-systeem economie, waar op het niveau van het geheel alle stakeholders zullen moeten beginnen samen te werken op een meer bewuste manier.

We kunnen het concurrentie model (level 2.0) waar nodig behouden, maar moeten ook beginnen met het creëren van een gezamenlijke draagvlak voor cross-institutionele samenwerking die vandaag de dag op veel plaatsen nog onderontwikkeld is.

Samenwerking vereist een gezamenlijke intentie. Onze taak is het dus om samenwerkingsverbanden te bouwen op basis hiervan.”

Quote: Otto Scharmer uit interview Leadership & Change Oct. 2015.

In de afgelopen jaren heb ik een aantal Theory-U principes toegepast met als doel de interne en externe- samenwerking te bevorderen door o.a. het creëren van cross-functionele platforms waar het delen van kennis en het van elkaar leren de kern is van co-creatie. De snelle ontwikkeling van de technologieën die de Smart Industrie aanjaagt dwingt de Maak-industrie om de ontwikkeling van hun organisaties en mensen te versnellen met het oog op het waarborgen van de continuïteit op de langere termijn

Samengevat:

In de context van Smart Industrie zal de ontwikkeling van nieuwe business processen een hoog niveau van samenwerking vragen waar uitwisseling van informatie en delen van risico’s op basis van openheid / transparantie en vertrouwen noodzakelijke voorwaarden zijn om samen de toegevoegde waarde in de waardeketen te kunnen maximaliseren. Samenwerking en Integratie zal moeten plaatsvinden op zowel horizontale (intern) en verticale niveaus (External-Supply / Demand-Chain). Met de verdere koppeling en integratie van processen en resources vormt dit een 3 dimensionaal Value Chain Netwerk.

Smart Leiderschap gaat naar mijn mening over het gezamenlijk bouwen en faciliteren van geïntegreerde netwerk structuren, die op basis van gedeelde intenties, waarden en visies de Maak-industrie Smart zal helpen maken!